W swojej pracy opieram się na kilku modelach, zarówno w pracy z ekosystemem i społecznością, jak i w projektowaniu edukacji. Podejścia te uwzględniają nierozłączną dynamikę i wielowymiarową ewolucję środowiska naturalnego wraz ze zmianami systemów społecznych i światopoglądów. Zawarte w nich metodyki i założenia pomagają w ustrukturyzowaniu tematu w holistycznym i humanistycznym ujęciu: od elementów i struktur ‚twardych’ i systemowych, przez aspekty ‚miękkie’ – wartości, potrzeby, wzorce, relacje i ścieżki ich rozwoju w czasie.
PROJEKTOWANIE EKOSYSTEMU
PERMAKULTURA. (Permaculture) Permakultura jest agroekologiczną teorią projektowania stawiającą szczególny akcent na etykę zrównoważonego rozwoju i trwałość ekosystemu. Cechuje ją naśladowanie i uwydatnianie wzorców i wzajemnych powiązań występujących w przyrodzie. Podejście zapoczątkowali Bill Millison i David Holmgren w 1978 r. Zasady i interdyscyplinarna metodyka projektowa permakultury przyczyniają się do wdrażania myślenia systemowego i ekologicznej wrażliwości. Jej zastosowanie obejmuje szereg obszarów potrzebnych do przetrwania ludzkości: od zapewnienia obfitości pożywienia, produktów roślinnych i odnawialnej energii, po naturalne budownictwo, zrównoważone rolnictwo oraz kooperatywne i „zielone” formy ekonomiczne. Permakulturę wyróżnia skupianie uwagi na szansach, nie przeszkodach; wdrażanie pozytywnych sprzężeń pomiędzy elementami ekosystemu i budowanie sieci relacji, w celu powiększania kapitału natury dla przyszłych pokoleń.
Dowiedz się więcej.
AGROEKOLOGIA. (Agroecology) Stała się osobną dyscypliną wiedzy od lat 60-tych, ale jej korzenie sięgają lat 30-tych, kiedy zaczęto badać relacje pomiędzy rolnictwem a ekologią. Sednem agroekologii jest pogląd, że systemy rolne powinny naśladować poziom bioróżnorodności i funkcjonowanie naturalnych ekosystemów. Agroekologia jest jednak nie tylko nauką; w rzeczywistości obejmuje również wymiar ekonomiczny i społeczny, w tym krótkie łańcuchy produkcji żywności, współpracę lokalną. Na forum międzynarodowym, co wyrażane jest np. w strategiach Organizacji Narodów Zjednoczonych (FAO), agroekologia jest definiowana równocześnie jako metoda naukowa, praktyka oraz ruch społeczny. Jako praktyka rolna, agroekologia wykorzystuje odnawialne źródła energii, gospodarkę obiegu zamkniętego, lokalną wiedzę rolników i ich preferencje oraz w głównej mierze bioróżnorodność.
Dowiedz się więcej.
SUWERENNOŚĆ ŻYWNOŚCIOWA. (Food Sovereignty) Wspiera strategie i praktyki żywnościowe zgodne z prawem ludzi do bezpiecznego, zdrowego i zrównoważonego ekologicznie wytwarzania pożywienia. Suwerenność żywnościowa to inaczej prawo do żywności – prawo ludzi do zdrowej i związanej z ich kulturą lokalną żywności, wyprodukowanej w sposób społecznie sprawiedliwy i ekologicznie odpowiedzialny. Suwerenność żywnościowa zapewnia producentom żywności/rolnikom prawo do godnego życia, wynagrodzenia oraz godziwych warunków pracy. Z poszanowaniem podchodzi do wiedzy i umiejętności rolników, które należy rozwijać i chronić przed marginalizacją wynikającą z presji technologicznej w globalnej, uprzemysłowionej produkcji żywności. Oznacza, że społeczności mają możliwość chronić oraz regulować swoją lokalną produkcję rolną i lokalny handel żywnością, a także decydują, do jakiego stopnia chcą być samowystarczalne żywnościowo.
Dowiedz się więcej.
PROJEKTOWANIE EDUKACJI
TEORIA INTEGRALNA. (Integral Theory) To meta-teoria kilkuset modeli rozwojowych z wielu obszarów wiedzy, od psychologii rozwojowej, teorii systemów, ewolucji biologicznej, po filozoficzne i duchowe tradycje. Jej twórcą jest wybitny myśliciel Ken Wilber, który w logiczny sposób zespoił i ustrukturyzował idee wschodniej i zachodniej myśli naukowej. Integralna oznacza tu podejście wszechstronne, nielekceważące, wszechobejmujące. Ten wysoko zaawansowany model rozwoju świadomości, integruje premodernistyczną ideę poziomów istnienia (materia–umysł–duch) z modernistyczną „wielką trójką” (sztuka–moralność–nauka) oraz postmodernistycznym konstruktywizmem. Teoria Integralna to unikatowa mapa transformacji w kierunku wyższych stanów świadomości egzystencji. Pogłębia ona odczuwanie łączności ze wszystkimi bytami (ludźmi, nacjami, kosmosem); kształtuje myślenie w terminach paradoksów i odcieni szarości; oraz rozwija zdolność do utrzymania niebosiężnej ilości sprzeczności cechujących złożoność dzisiejszego świata.
Dowiedz się więcej.
WEWNĘTRZNE CELE ROZWOJOWE. (IDG, Inner Developmental Goals) to ramy dla rozwijania umiejętności poznawczych i kompetencji emocjonalnych potrzebnych do pomyślnej pracy ze złożonymi problemami społecznymi, w szczególności wyzwaniami określonymi w 17 Celach Zrównoważonego Rozwoju. Podczas gdy zgromadziliśmy dużo wiedzy na temat przyczyn i współzależności problemów środowiskowych, zmian klimatycznych, zdrowia publicznego, itp., wciąż o wiele więcej mówimy o tym, co należy zrobić, niż o tym, jak budować umiejętności u osób i organizacji, którym przyjdzie urzeczywistniać wizje rozwiązań. IDG to mapa cech potrzebnych do kompleksowego, pro-ekolologicznego i pro-społecznego myślenia, które wykraczają poza to, czego większość ludzi zwykle uczy się w szkołach, a które mogą być pielęgnowane w edukacji nieformalnej.
Dowiedz się więcej.
INSPIRACJE ZE ŚWIATA
EKONOMIA SZCZĘŚCIA. (GNH, Gross National Happiness) Szczęście Narodowe Brutto to model projektowania polityki publicznej. W sercu srategii SNB jest zachowanie równowagi strategii gospodarczej, w której kluczową rolę odgrywa postawienie na równi wielu niematerialnych wartości związanych z dobrostanem obywateli i społeczności, w tym zadowolenia z pracy, z życia socjalnego czy satysfakcji politycznej obywateli. SNB mierzy i rozwija dobrobyt kraju przez zasady brutto; szczęście krajowe oparte na społecznym, fizycznym, duchowym, ekologicznym zdrowiu nie tylko obywateli, ale też środowiska naturalnego. W centrum proponowanych rozwiązań stawia się etykę, poszanowanie dla własnego siedliska oraz nieniszczeniu własnego kraju w imię rozwoju materialnego. W Bhutanie, w którym podejście to rozwijane jest od lat 70-tych, 25% przychodów państwa przeznacza się na edukację i służbę zdrowia a ponad 60% terytorium państwa stanowią lasy i rezerwaty przyrody.
Dowiedz się więcej.
Ekopoletko 